Hukum Tajwid

1 Izhhar Halqi إظهار حلقي Idgham & Izhhar

Definisi: Izhhar Halqi ialah membaca nun mati (نْ) atau tanwin dengan jelas (izhhar) apabila bertemu dengan salah satu daripada enam huruf halqi (kerongkong).

Huruf ء ه ع ح غ خ

Cara bacaan Jelas, tanpa dengung (ghunnah)

مَنْ آمَنَ

"Man āmana" — nun mati bertemu hamzah, dibaca jelas.

📌 Nota: Izhhar Halqi mesti dibaca dengan jelas dan terang, tidak boleh didengungkan.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Izhhar. Sumber: Kitab Al-Muyassar fi 'Ilm at-Tajwid.

2 Ikhfa' Haqiqi إخفاء حقيقي Idgham & Izhhar

Definisi: Ikhfa' Haqiqi ialah menyamarkan (ikhfa') bacaan nun mati atau tanwin apabila bertemu dengan salah satu daripada 15 huruf ikhfa'.

Huruf ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك

Cara bacaan Samar antara izhhar dan idgham, dengan dengung (ghunnah)

مِنْ بَعْدِ

"Min ba'di" — nun mati bertemu ba', dibaca samar.

📌 Nota: Ikhfa' memerlukan dengung selama 2 harakat (1 alif).

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Ikhfa'. Sumber: Al-Muyassar.

3 Idgham Ma'al Ghunnah إدغام مع الغنة Idgham & Izhhar

Definisi: Idgham Ma'al Ghunnah ialah memasukkan (idgham) nun mati atau tanwin ke dalam huruf berikutnya dengan disertai dengung (ghunnah).

Huruf ي ن م و

Cara bacaan Digabungkan dengan dengung 2 harakat

مَنْ يَعْمَلْ

"Man ya'mal" — nun mati bertemu ya', dimasukkan dengan dengung.

📌 Nota: Dengung (ghunnah) hendaklah jelas dan berterusan.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Idgham.

4 Idgham Bila Ghunnah إدغام بلا غنة Idgham & Izhhar

Definisi: Idgham Bila Ghunnah ialah memasukkan nun mati atau tanwin ke dalam huruf berikutnya tanpa dengung.

Huruf ل ر

Cara bacaan Digabungkan tanpa dengung

مِنْ رَبِّهِ

"Min rabbihi" — nun mati bertemu ra', dimasukkan tanpa dengung.

📌 Nota: Bacaan hendaklah jelas dan tidak terlalu ditekan.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah.

5 Iqlab إقلاب Idgham & Izhhar

Definisi: Iqlab ialah menukar (mengganti) bunyi nun mati atau tanwin kepada bunyi mim (م) apabila bertemu dengan huruf ba' (ب).

Huruf ب

Cara bacaan Tukar kepada mim, dengan dengung

مِنْ بَعْدِ

"Min ba'di" — nun mati bertemu ba', dibaca "mim" dengan dengung.

📌 Nota: Iqlab hanya berlaku dengan huruf ba' sahaja.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Iqlab.

6 Mad Thabi'i مد طبيعي Mad (Panjangan)

Definisi: Mad Thabi'i ialah bacaan panjang secara asal (semula jadi) sebanyak 2 harakat (1 alif) apabila bertemu huruf mad (ا و ي) yang tidak bertemu hamzah atau sukun.

Huruf Mad ا و ي

Kadar panjang 2 harakat (1 alif)

قَالَ

"Qāla" — mad thabi'i pada alif selepas qaf.

📌 Nota: Ini adalah mad asas yang wajib dipanjangkan 2 harakat.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Mad.

7 Mad Wajib Muttasil مد واجب متصل Mad (Panjangan)

Definisi: Mad Wajib Muttasil ialah bacaan panjang apabila huruf mad bertemu hamzah dalam satu perkataan yang sama. Wajib dipanjangkan 4-5 harakat.

Contoh جَاءَ, سُوءَ, شِيءَ

Kadar panjang 4-5 harakat (wajib)

جَاءَ

"Jā'a" — mad pada alif bertemu hamzah, dipanjangkan 4-5 harakat.

📌 Nota: Wajib dipanjangkan lebih daripada mad thabi'i.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah.

8 Mad Jaiz Munfasil مد جائز منفصل Mad (Panjangan)

Definisi: Mad Jaiz Munfasil ialah bacaan panjang apabila huruf mad berada di akhir perkataan dan hamzah di awal perkataan berikutnya. Boleh dipanjangkan 2, 4, atau 5 harakat.

Contoh قَالُوا آمَنَّا

Kadar panjang 2, 4, atau 5 harakat (pilihan)

قَالُوا آمَنَّا

"Qālū āmannā" — mad pada wau bertemu hamzah di perkataan berikutnya.

📌 Nota: Boleh dipilih mana-mana kadar, tetapi yang terbaik ialah 4 harakat.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah.

9 Mad 'Aridh Lissukun مد عارض للسكون Mad (Panjangan)

Definisi: Mad 'Aridh Lissukun ialah bacaan panjang apabila huruf mad diikuti oleh huruf yang berbaris sukun (mati) secara tiba-tiba (kerana waqaf). Boleh dipanjangkan 2, 4, atau 6 harakat.

Contoh الْعَالَمِينَ (ketika berhenti)

Kadar panjang 2, 4, atau 6 harakat (pilihan)

الْعَالَمِينَ

Apabila berhenti pada "nun", mad dipanjangkan.

📌 Nota: Terbaik dipanjangkan 6 harakat jika hendak berhenti.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah.

10 Qalqalah قلقلة Sifat Huruf

Definisi: Qalqalah ialah bunyi getaran atau pantulan pada huruf-huruf tertentu apabila dibaca mati (sukun) atau waqaf.

Huruf ق ط ب ج د

Cara bacaan Pantulan ringan (qalqalah sughra) atau kuat (kubra)

إِذْ

"Idz" — huruf dal mati, qalqalah sughra.

📌 Nota: Qalqalah kubra berlaku apabila huruf qalqalah berada pada akhir ayat (waqaf).

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Sifat Huruf.

11 Ghunnah غنة Sifat Huruf

Definisi: Ghunnah ialah dengung yang keluar dari rongga hidung untuk huruf nun (ن) dan mim (م) yang bertasydid, atau ketika idgham/ikhfa'.

Huruf ن م (bertasydid)

Kadar dengung 2 harakat

إِنَّ

"Inna" — nun bertasydid, dengung 2 harakat.

📌 Nota: Ghunnah mesti dilafazkan dengan dengung yang jelas dari hidung.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah.

12 Tafkhim & Tarqiq تفخيم وترقيق Sifat Huruf

Definisi: Tafkhim ialah bacaan tebal (mufakhkham) untuk huruf-huruf isti'la', manakala Tarqiq ialah bacaan nipis (muraqqaq).

Huruf Tafkhim خ ص ض ط ظ غ ق

Huruf Tarqiq Selain huruf tafkhim (kecuali lam dan ra' mengikut keadaan)

الْقُرْآنُ

"Al-Qur'ānu" — qaf dibaca tebal (tafkhim).

📌 Nota: Huruf lam pada lafaz Allah juga boleh tebal atau nipis bergantung pada baris sebelumnya.

Rujukan: Matn Al-Jazariyyah, bab Tafkhim wa Tarqiq.

📖 Hukum-hukum Tajwid